Polecamy książkę

zmierzch tudorow

Sephora Beauty Lab

SEPHORA BL

Kalendarium

March 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
25 26 27 28 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

„Bruno” na Helu - jedno z największych stanowisk artyleryjskich świata

mow2Końcowy odcinek Półwyspu Helskiego – zwany "Rejonem Umocnionym Hel" (RUH) jest niespotykaną atrakcją turystyczną wśród umocnień artyleryjskich. Umocnienia na Helu powstawały od 1920 roku i były rozbudowywane aż do rozformowania batalionów artylerii morskiej w 1974 roku, a więc przez 54 lata.

Muzeum Obrony Wybrzeża (MOW) założone i prowadzone przez Stowarzyszenie "Przyjaciele Helu" zajmuje dwa największe obiekty na terenie „RUH”: wieżę kierowania ogniem i  jedno z trzech stanowisk artyleryjskich monstrualnej niemieckiej baterii nadbrzeżnej - Schleswig-Holstein kalibru 406 mm. Bateria ta jest jedną z największych stanowisk artyleryjskich świata, załogę każdego ze stanowisk stanowiło 88 marynarzy. Stanowiska identycznych dział w Norwegii są pozbawione części koszarowej, natomiast stanowiska we Francji, o cięższej konstrukcji i też bez części koszarowej uległy niemal całkowitemu zniszczeniu. Działa kalibru 406 mm były największymi działami na świecie, jakie kiedykolwiek były instalowane w bateriach stacjonarnych. Działa tego kalibru były także stosowane m.in na amerykańskich pancernikach typu Iowa. Istniały działa większych kalibrów, lecz były to działa japońskich pancerników, działa kolejowe, działa na podwoziach gąsienicowych lub działa doświadczalne.

mowTuż po zakończeniu II Wojny Światowej, w maju 1945 roku, Hel z dużą ilością obiektów militarnych zajęło Wojsko Polskie. Przez lata ze zmiennym powodzeniem usiłowano zagospodarować te obiekty. Magazyny amunicyjne wykorzystano jako magazyny różności, w stanowisku "Anton" zainstalowano centralę łączności Marynarki Wojennej, w stanowisku "Bruno" na jakiś czas urządzono wojskową strzelnicę, a w stanowisku "Cezar" umieszczono skład żywności, dla wieży kierowania ogniem nie znaleziono zastosowania. Obiekty te były przez lata niedostępne dla turystów, dostęp do nich miały jedynie osoby uprawnione. W miarę jak wojsko zaczęło redukować swoją liczebność na terenie Helu tereny te przestały być pilnowane i rozpoczęła się rabunkowa dewastacja obiektów. Najbardziej ucierpiała wieża i porzucone, otwarte stanowisko "Bruno" - wycięto niemal wszystkie elementy metalowe, wyrwano instalacje, zanieczyszczono pomieszczenia i korytarze. Grupka miłośników helskich militariów, która utworzyła Sekcję Militarną Stowarzyszenia "Przyjaciele Helu", zaczęła samowolnie demontować i ukrywać elementy wyposażenia, by choć doraźnie uchronić je przed bezpowrotnym zniszczeniem. Także dzięki staraniom tej grupy osób, przedwojenne polskie budowle militarne oraz stanowiska Baterii Schleswig-Holstein udało się wpisać do rejestru zabytków (Rej. Zabytków A 1200 dnia 15.06.1999).

mow7W roku 2006 dzięki odważnemu pomysłowi Burmistrza Helu, pana Mirosława Wądołowskiego - opracowano projekt renowacji stanowiska "Bruno" i wieży kierowania ogniem i uzyskano na ten cel pieniądze z Unii Europejskiej. Zdewastowane bunkry pokrywała dzika roślinność, wewnątrz działobitni stanowiska "Bruno" rosły niemal 60-letnie drzewa, nie było wody, prądu ani przyzwoitej drogi dojazdowej. Na stropie stanowiska "Bruno" wykonano izolacje przeciwwilgociową, ponownie posadzono rośliny w nowej warstwie gleby. Zrobiono instalacje elektryczne i alarmowe, odtworzono i zainstalowano drzwi, okna i ich pancerne zamknięcia. Oprócz renowacji, zamontowano na ich właściwych miejscach ocalałe z kradzieży elementy wyposażenia.
mow1Pierwszą ekspozycją, była sala poświęcona pamięci bohaterskiego obrońcy Helu, dowódcy baterii cyplowej, a po wojnie straconego niewinnie w 1952 roku, w wyniku sfingowanego procesu przed stalinowskim sądem wojskowym - komandorowi Zbigniewowi Przybyszewskiemu. Oddano do zwiedzania gabinet wyposażony w wykopane na Helu przedwojenne narzędzia lekarskie, odtworzono wyposażenie i funkcjonalność kilku pomieszczeń, pokazano historię powstania dział największego kalibru. Udostępniono dużą, dokumentalną wystawę "32 dni obrony Helu". Otwarło stałą wystawę mow6poświęconą kpt. Karolowi Olgierdowi Borchardtowi oraz odtworzyło z pietyzmem jego mieszkanko zwane "Siódme niebo". Muzeum Obrony Wybrzeża stało się wielką atrakcja turystyczną Helu i kopalnią wiedzy historycznej.

Pozostałe stanowiska ogniowe,  stanowisko "Anton" i stanowisko "Cezar" oraz magazyny dalej pozostają własnością wojska i nie są dostępne do zwiedzania.
Muzeum znajduje się tuż przed rogatkami Helu w pobliżu przejazdu kolejowego (parkingi dla zmotoryzowanych znajdują się przy drodze wojewódzkiej nr 216.

mow91mow92










Godziny otwarcia:
15 Października - 30 kwietnia - możliwość otwarcia na telefon dla grup powyżej 20 osób
1 maja - 30 czerwca - 11:00 - 16:00
1 lipca - 31 sierpnia - 9:00 - 19:00
1 września - 15 października - 11:00 - 16:00
mow93
© 2009-2014 Wypoczynet.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projektowanie stron internetowych netsites.pl
Opublikowane na stronach Wypoczynet.pl informacje oraz ceny nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.