Polecamy książkę

zmierzch tudorow

Sephora Trend Report

sephora

Kalendarium

January 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

Największa podziemna fortyfikacja świata w Polsce

MRUMiędzyrzecki Rejon Umocniony (właściwa nazwa: niem. Festungsfront im Oder-Warthe Bogen; pol. Front Ufortyfikowany Łuku Odry i Wary) to unikatowa linia fortyfikacji wybudowana w latach 30tych i 40tych XX w. na przedwojennej, wschodniej granicy Niemiec. Był on częścią Ostwall – Wału Wschodniego razem z Wałem Pomorskim (Pommerstelung) i Pozycją Odrzańską (Oderstelung) – który ciągnął się prawie od morza bałtyckiego do gór. Miał stanowić barierę dla ochrony wschodniej granicy (Bramy Lubuskiej i przedmościa odrzańskiego) przed oczekiwanym atakiem armii polskiej w razie wybuchu wojny z Francją. Przegrawszy I Wojnę Światową Niemcy utraciły na rzecz Francji Alzację i Lotaryngię. Oczywiście nie pogodziły się z tą stratą i planowały odbicie tych ziem w stosownym momencie. Planowany atak na Francję skomplikowało jednak zawarcie przez ten kraj w 1921 roku sojuszu z Polską. W przypadku ataku na Francję Niemcy musieli się liczyć z wynikającym z traktatu odwetowym atakiem ze strony Polski.     Trzeba pamiętać, że w owym czasie zdemilitaryzowane Niemcy nie miały większej siły bojowej, a polska armia dopiero co wygrała wojnę z bolszewickim ZSRR. Był to zupełnie inny układ sił niż w 1939 roku. Niemcy, by zabezpieczyć się od wschodu rozpoczęły w 1925 roku budowę fortyfikacji w łuku Odry i Warty (OWB). Było to oczywiste złamanie postanowień Traktatu Wersalskiego, wykryte wkrótce przez Międzyaliancką Wojskową Komisję Kontroli, która zmusiła Niemcy do przerwania prac i rozebrania postawionych obiektów. W 1928 roku prace ruszają ponownie. Najpierw pod pretekstem prac melioracyjnych następuje regulacja cieków wodnych i pierwsze przeszkody przeciwpancerne.


Wyświetl większą mapę

Po dojściu Hitlera do władzy, od 1934 roku ruszają prace nad budową bunkrów. W latach 1934-1935 wzniesiono w ramach tzw. linii Nischlitz-Obra (Niesłysz-Obra) pierwsze, lekkie umocnienia, składające się z 12 schronów dla karabinów maszynowych z ukryciem dla armaty przeciwpancernej, tzw. Hindenburg-stand. Podjęto też zakrojone na szeroką skalę prace hydrotechniczne - budowę jazów, zapór i mostów zwodzonych. W 1935 roku führer po osobistej wizytacji i zapoznaniu z projektem wydaje polecenie kontynuowania prac.
W roku 1935 pozycję uzupełniono o dalsze 13 schronów, wyposażonych w kopuły pancerne. W tym czasie trwały prace nad przygotowaniem koncepcji tzw. Frontu Ufortyfikowanego, którego realizację rozpoczęto w 1936 roku. Największe nagromadzenie ciężkich fortyfikacji zaplanowano na centralnym odcinku (odcinek Wysoka) Łuku Odry-Warty, pozbawionym przeszkód wodnych. Zamierzano zbudować na 16 kilometrowym odcinku 107 ciężkich schronów bojowych, tzw. Panzerwerke, łącznie z najpotężniejszymi, o standardzie "A" - o stropach grubości 3,5 m i pancerzach o grubości 600 mm. Obiekty planowano wyposażyć w karabiny maszynowe, granatniki automatyczne, miotacze ognia, broń przeciwpancerną i artylerię. Artyleria dalekonośna miała być zgrupowana w bateriach pancernych i posiadać donośność 20 000 m dla armaty 105 mm i 15 500 m dla haubicy 149,1 mm. Obiekty w centralnej części ciągłego Frontu Ufortyfikowanego miały być połączone ze sobą nie tylko w ramach grup warownych, ale również pomiędzy grupami ciągnąć się miała podziemna droga rokadowa, tzw. Główna Droga Ruchu.

mru2Fortyfikacje miały być ogrzewane i zwodociągowane, ponadto - odporne na ataki z zewnątrz. Miały umożliwić kilu tysiącom żołnierzy przetrwanie i walkę z wrogiem nawet przez kilka miesięcy. Zaczęto uzupełniać Linię Niesłysz-Obra nowymi bunkrami, równie potężnymi i lepiej uzbrojonymi. W części centralnej powstał kilkudziesięciokilometrowy system podziemny z symbolicznymi stacjami kolejowymi i siecią kolejki. Dziesiątki kilometrów zajęły umocnienia polowe, zapory przeciwpancerne, rozbudowano sieć kanałów, uregulowano rzeki. Na wzniesieniach w najważniejszych punktach obrony postawiono bunkry zwane pancerwekami. Przez cały czas specjalnie zbudowaną do tego celu linią kolejową przychodziły transporty zawierające wielotonowe kopuły pancerne i płyty, materiały eksploatacyjne i uzbrojenie.

W 1938 roku Hitler zdecydowany jest rozpocząć wojnę od ataku na wschód, więc niepotrzebne są mu tam defensywne fortyfikacje. Wydaje rozkaz zaprzestania prac, a środki przekazać na rozbudowę fortyfikacji na zachodzie.

Do wybuchu wojny Niemcy na 100-kilometrowej linii MRU zdążyli zbudować 106 bunkrów (z planowanych 330). 21 z nich połączono ze sobą 30-kilometrową siecią podziemnych tuneli na głębokości 40 metrów z podziemną kolejką i dworcami. Mimo, że całość stanowiła zaledwie 30% planu, tak rozbudowanych podziemi nie miała nawet francuska Linia Maginota.

Od 1943 roku podziemia centralnego odcinka O.W.B. wykorzystywane były jako podziemna fabryka. W połowie 1944 roku przystąpiono do przygotowania umocnień do obrony. W pierwszej kolejności wzniesiono fortyfikacje polowe oraz lekkie schrony typu Ringstand 58c, których zbudowano 200-300. Zabrakło czasu na podjęcie na nowo rozbudowy pozycji o cięższe schrony. Sztab niemiecki zwrócił uwagę na brak broni przeciwpancernej. Planowano uzupełnienie pozycji o kazamaty dla czeskich armat kalibru 47 mm. Doświadczalnie wzniesiono taki schron na terenie grupy "Ludendorff". Na budowę następnych zabrakło czasu.
Tempo rosyjskiej ofensywy w styczniu 1945 r. tak zaskoczyło niemieckich sztabowców, że walki trwały tylko trzy dni od 29-31 stycznia. Rosjanie znaleźli luki w przeciwczołgowych betonowych zębach smoka, jak je nazywano, a Niemcy nie zdążyli do obrony terenu wykorzystać urządzeń hydrotechnicznych.

Tuż po zakończeniu działań wojennych mocno zainteresowały się fortyfikacjami wojska radzieckie. Skrzętnie badano całą linie umocnień, a przede wszystkim jej część centralną, tę połączoną systemem podziemnym. Zdobycie bunkrów nagłośniono, po czym rozpoczęto wywożenie stamtąd wyposażenia. Część pancerwerków poddano eksperymentalnemu ostrzałowi artyleryjskiemu. Gdy Rosjanie opuścili fortyfikacje, rozpoczął się kolejny etap ich szabrowania. Zabierano z nich wszystko: począwszy od kabli, poprzez rury, piece itd., na płytkach skończywszy. Kopuły i płyty pancerne cięto palnikami i wywożono na złom. Potem bunkry objęło polskie wojsko. Wysadziło ono część pancerwerków i wydobyło część płyt i kopuł. Podziemia zostały zabezpieczone. Sciany pomalowano, a pancerwerkom nadano nowe oznaczenia. Planowano wykorzystać podziemia na schrony przeciwjądrowe. Przez wiele lat obiekty były jednak opuszczone. W latach 80-tych powstał wspaniały plan przeznaczenia podziemi, a głównie Pętli Boroszyńskiej, na składowisko materiałów radioaktywnych. Na szczęście nie zrealizowano go. Dojścia do pancerwerków broniło kilkanaście typów zasieków i przeszkód. W lesie na wschód od Pętli Boroszyńskiej znajdują się rzędy wystających z ziemi betonowych trapezów. Są to tzw. Zęby Smoka, czyli zapora przeciwczołgowa. Żelbetowe zęby umocowane były na płycie wkopanej w ziemię. Zasłonięte przez rów przeciwczołgowy, były niewidoczne. Dziś Zęby Smoka są niezwykła atrakcją dla turystów.

mru3W odległości 100 metrów od nich, na torach nieczynnej linii kolejowej Staropole - Międzyrzecz, można obejrzeć unikalną zaporę kolejową. Tworzy ją metalowa płyta z otworami, w które wkładano szyny zabezpieczając je klinami. W ten sposób linia kolejowa stawała się nieprzejezdna.

Obecnie większa część linii OWB dostępna jest bez większych problemów. Tak Odcinek Południowy jak i Północny można zwiedzać indywidualnie. Gorzej jest na Odcinku Centralnym gdzie praktycznie całym systemem podziemnym zawładnęli ekolodzy zajmujący się ochroną nietoperzy. Na terenie Rezerwatu Nietoperek I i II zabronione jest wejście do systemu podziemnego. Udostępnione okresowo (od kwietnia do października) niektóre obiekty, można zwiedzać tylko z przewodnikiem po wykupieniu biletu. Obecnie oficjalnie zwiedzać można system podziemny GW Jahn w Boryszynie (Pętla Boryszyńska) oraz GW Scharnhorst (Pniewo).
Dla wygody poruszania się po podziemnych i nieoświetlonych korytarzach dobrze mieć ze sobą dobrą latarkę. W podziemiach panuje stała całoroczna temperatura +10 do +12 °C. Zwiedzanie podziemi odbywa się z przewodnikiem, za opłatą.

Na terenie Rejonu organizowane są Zloty Pojazdów Militarnych.

Dla spragnionych kąpieli świetne warunki są nad jeziorem Głębokie położonym tuż przy drodze nr 3. Znajduje się tam kilka ośrodków wypoczynkowych z liczną bazą noclegową i gastronomiczną. Głębokie oferuje świetne warunki do uprawiania nurkowania i innych sportów wodnych, a także wędkarstwa.
Miłośnicy kajakarstwa znajdą wiele radości w spływie jedną z najciekawszych rzek zachodniej Polski – Obrą. Jest to lewy dopływ Warty, długość szlaku kajakowego wynosi ok. 180 km. Ważniejsze miejscowości na szlaku: Kopanica, Zbąszyń, Trzciel, Międzyrzecz, Gorzyca, Bledzew, Stary Dworek, Skwierzyna. Rzeka o zróżnicowanym charakterze, umożliwiająca organizację spływów zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych Rzeka niezwykła, im niżej rzeki tym trudniej, ale i bardziej malowniczo. Szczególnie polecamy odcinek z Międzyrzecza (Św. Wojciech) na jeziora Chycińskie – po drodze przepływamy przez naturalne akwarium: rzeczkę Jeziorna; lub dalej do Skwierzyny – zdecydowanie najpiękniejszy fragment tej rzeki.
© 2009-2014 Wypoczynet.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projektowanie stron internetowych netsites.pl
Opublikowane na stronach Wypoczynet.pl informacje oraz ceny nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.