Polecamy książkę

SOMEBODY TO LOVE

Sephora Beauty Lab

SEPHORA BL

Kalendarium

August 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1

Jasna Góra - Sanktuarium Maryjne w Częstochowie


Architektura i zabytki.


jasnagora_zlotuptakaJasna Góra w Częstochowie z racji swego położenia na wzgórzu i strzelistej wieży dominuje nad miastem i widoczna jest z odległości kilkunastu kilometrów. Sanktuarium ufortyfikowane na początku XVII w. i przez wieki pełniące również rolę twierdzy, obejmuje około 5 ha powierzchni. Z trzech stron otoczone jest parkiem, od strony wschodniej natomiast - wielkim placem, gdzie podczas uroczystości gromadzą się pielgrzymi na Msze święte. Okalający plac park miejski oddziela Sanktuarium od leżącej u stóp wzgórza jasnogórskiego Częstochowy, stanowiąc zarazem naturalną granicę wyciszenia i rozmodlenia. Powstały na przestrzeni ponad pięciu wieków zespół zabudowań jasnogórskich przedstawia się obecnie jako zwarty kompleks architektoniczny. W murach fortecznych zgromadzono ogromną ilość ważnych dla wiary i kultury narodu budowli i pamiątek.

Bramy klasztorne:
W obręb murów klasztoru jasnogórskiego wchodzi się przez cztery bramy wzniesione w okresie od XVI do XIX wieku. Zasadniczy i najstarszy człon zespołu architektonicznego stanowią budowle sakralne, wokół których narastały stopniowo dalsze elementy budowy, tworząc w ten sposób podsumowanie kilku epok. Kaplica Matki Bożej (XIV, XVII i XX w.) i przylegająca do niej bazylika z kaplicami (XV i XVII w.) i krużgankowym wieczernikiem (XX w.) są centrum Sanktuarium i wyznacznikiem usytuowania innych budowli. Do kompleksu sakralnego przylega siedemnastowieczny budynek, służący w dawnych czasach jako mieszkanie królów odwiedzających Jasną Górę, zwany "pokojami królewskimi". Czworobok potężnego kompleksu klasztornego (XVII w.) przylega do Kaplicy Matki Bożej od strony północnej i znajduje swą kontynuację w mniejszym czworoboku, który pamięta jeszcze czasy ojca Kordeckiego. Przechodzi on w XVII-wieczne skrzydło, zwane dziś "Hospicjum" i zakończone arsenałem, który był zbrojownią jasnogórskiej fortecy. Całość otaczają mury warowni, wokół których usytuowana jest wysokiej wartości artystycznej droga krzyżowa.

Cudowny obraz:
jasnagora_obrazNajwiększym skarbem Jasnej Góry jest Cudowny Wizerunek Matki Bożej. Obraz namalowany jest na drewnianej tablicy o wymiarach : 122,2/82,2/3,5 cm. Przedstawia on Najświętszą Maryję Pannę w postaci stojącej z Dzieciątkiem Jezus na ręku. Maryja jest frontalnie zwrócona do wiernych, co podkreśla przede wszystkim Jej dominujące oblicze. Twarz Dzieciątka oscyluje w kierunku patrzącego, choć nie zatrzymuje na nim wzroku. Obydwie twarze łączy wyraz zamyślenia, jakby pewnej nieobecności i powagi. Prawy policzek Matki Bożej znaczą dwie równolegle biegnące rysy, przecięte trzecią na linii nosa. Na szyi występuje sześć cięć, z których dwa są widoczne dość wyraźnie, cztery zaś pozostałe - słabiej. Jezus spoczywa na lewym ramieniu Maryi, przyodziany w sukienkę koloru karminowego. W lewej ręce trzyma księgę, prawą zaś unosi ku górze w charakterystycznym geście nauczyciela, władcy lub do błogosławieństwa. Prawa ręka Maryi spoczywa na piersi. Niebiesko-granatowa suknia i tego samego koloru płaszcz Maryi ozdobione są motywami złocistych lilii. Nad czołem Dziewicy namalowana została sześcioramienna gwiazda. Główne tło Obrazu jest koloru niebiesko-zielonego, który przechodzi w odcień morskiej fali. Dominującym elementem Ikony są złote nimby wokół głowy Maryi i Jezusa, które zlewają się w jedną kompozycję, stanowiąc bardzo charakterystyczny detal kontrastujący z ciemną karnacją twarzy postaci.

Wieża:
Ponad jasnogórskim zespołem architektonicznym góruje wysmukła wieża. Jest ona najwyższą tego typu w Polsce - ma 106 metrów i 30 centymetrów wysokości. Obecna wieża, piąta w historii Sanktuarium, w dolnej części pochodzi z 1714 roku, natomiast jej szczyt z początku XX wieku. Całość nosi cechy baroku. Nad pierwszą kondygnacją umieszczono zegar z 36 dzwonami i dzwonkami, które wygrywają melodie pieśni maryjnych. Na narożnikach środkowej kondygnacji ustawiono cztery figury: św. Pawła Pustelnika, św. Floriana, św. Kazimierza królewicza i św. Jadwigi królowej. Najwyższą, piątą kondygnację, na którą prowadzi 516 schodów, zdobią posągi doktorów Kościoła: św. Leona Wielkiego, św. Grzegorza z Nazjanzu, św. Augustyna i św. Ambrożego. Na iglicy wieży znajduje się kruk z bochenkiem chleba w dziobie oraz metalowa chorągiewka z monogramem imienia Najświętszej Maryi Panny. Zwieńczenie jasnogórskiej wieży stanowi krzyż, którego palące się nocą lampki są symbolem światła i mocy płynących z tego świętego miejsca.

Refektarz:
jasnagora_reflektarzDo najciekawszych obiektów, które stanowią o bogactwie artystycznym klasztoru jasnogórskiego, należy refektarz. Wybudowano go w drugiej połowie XVII wieku. Sufit pokrywa bogata sztukateria i polichromia. Autorem tej urzekającej swą wielkością i bogactwem jadalni klasztornej jest Karol Dankwart. Refektarz służący zakonnikom do spożywania codziennych posiłków, na przestrzeni wieków był miejscem podejmowania przez nich wybitnych osobistości. W 1670 roku odbyło się tu przyjęcie weselne po ślubie króla polskiego Michała Korybuta Wiśniowieckiego z Eleonorą Austriacką. W refektarzu, który jest jedną z najpiękniejszych sal reprezentacyjnych klasztoru, Paulini goszczą głowy państw, kardynałów i biskupów oraz księży pielgrzymów.

Kaplica Pamięci Narodu:
Kaplica Pamięci znajduje się w siedemnastowiecznej dzwonnicy, usytuowanej pomiędzy Bazyliką a pomnikiem Ojca Kordeckiego, bohaterskiego obrońcy Jasnej Góry. Mauzoleum, mieszczące narodowe relikwie i pamiątki: urny z prochami zmarłych oraz tablice pamięci narodowej, zostało poświęcone 3 maja 1989 roku. W Kaplicy Pamięci Narodu znalazły miejsce urny z ziemią zroszoną krwią walczących o wolną Polskę powstańców z 1831 i 1863 r., żołnierzy I wojny światowej, wojny obronnej przeciw bolszewikom w 1920 r. oraz żołnierzy walczących na frontach II wojny światowej (Westerplatte, Monte Cassino, Tobruk, Narvik, Arnhem, Falaise, Kołobrzeg). Są prochy powstańców warszawskich (1944), żołnierzy Armii Krajowej, pomordowanych w hitlerowskich obozach zagłady, więzieniach oraz w stalinowskich łagrach. Tragiczne dzieje powojennej Polski upamiętniają urny z ziemią zroszoną krwią robotników Poznania, Radomia, Gdańska i Śląska oraz księdza Jerzego Popiełuszki.

jasnagora_muzeum600leciaMuzeum 600-lecia:
W pomieszczeniach dawnej drukarni jasnogórskiej, zlikwidowanej przez Rosjan w 1864 roku, utworzono muzeum, które obrazuje 600 lat obecności Cudownej Ikony w Sanktuarium. Bogata kolekcja obrazów, w większości autorstwa malarzy paulińskich, ukazuje działalność Zakonu na przestrzeni ponad 700 lat jego istnienia. Spora część prezentowanych zabytków ukazuje działalność artystyczną jasnogórskich Paulinów w XVII i XVIII wieku.
W centralnej gablocie umieszczone są trzy spośród siedmiu sukienek zdobiących Cudowny Obraz Matki Bożej. Na szczególną uwagę zasługują dokumenty fundacyjne księcia Władysława Opolczyka z 1382 roku oraz króla Władysława Jagiełły z 1393 roku, wota więźniów z obozów koncentracyjnych Dachau i Oświęcimia, medal Nagrody Nobla Lecha Wałęsy oraz dary Jana Pawła II - figurka Matki Bożej z kości słoniowej, pastorał i dwa kielichy.

Bazylika:
jasnagora_nawaKościół pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, przylegający do Kaplicy Matki Bożej, ma 46 m długości, 21 m szerokości i 29 m wysokości. W 1906 roku otrzymał on tytuł i przywileje bazyliki mniejszej. Bazylika trójnawowa, wybudowana na początku XV wieku w stylu gotyckim, spłonęła w 1690 roku. Obecna bazylika jest monumentalnym dziełem sztuki barokowej, powstałym w latach 1692 - 1695 i 1706 - 1728. Sklepienie nawy głównej i prezbiterium pokrywają freski, które są dziełem Karola Dankwarta z końca XVII wieku. Ołtarz główny, przedstawiający wniebowzięcie Matki Bożej, jest wspaniałym dziełem późnobarokowym (1725 - 1728), wykonanym według projektu Jakuba Antoniego Buzziniego. Do nawy bocznej po prawej stronie Bazyliki przylegają trzy kaplice: św. Pawła Pierwszego Pustelnika - zwana też kaplicą Denhoffów, oraz dwupoziomowa kaplica Serca Jezusowego (górna) i świętych Relikwii (dolna), wszystkie z XVII wieku. Do Bazyliki wchodzi się przez XVIII-wieczną kruchtę pod wieżą, w której znajduje się kaplica św. Antoniego Padewskiego. Na chórze, nad głównym wejściem do Bazyliki z rzeźbionymi drzwiami z 1740 r., znajdują się wspaniałe organy, posiadające 105 głosów, 4 klawiatury i dwa kontuary. Szafa organowa jest rekonstrukcją organów XVIII-wiecznych, same zaś organy pochodzą z 1956 roku.

Sala Maryjna:
Na miejscu starego budynku, usytuowanego po prawej stronie bram wejściowych do Sanktuarium i służącego za mieszkanie dla pracowników, zbudowano po 1920 r. spowiednicę. W latach pięćdziesiątych została ona przemieniona na Salę Maryjną. Od tego czasu Sala służy różnym wystawom związanym z życiem Kościoła w Polsce i pracom maryjnego Sanktuarium.
Obecnie znajdują się tam, między innymi, pamiątki po Prezydencie Rzeczypospolitej Ignacym Mościckim, po Prymasie Stefanie kardynale Wyszyńskim, świadectwa martyrologium Polski w XX wieku oraz kolekcja świec wotywnych z całego świata.

jasnagora_salamaryjnaZakrystia:
Między Bazyliką i Kaplicą Matki Bożej znajduje się zakrystia o wymiarach: 19 metrów długości i 10 metrów szerokości, wzniesiona w latach 1653-1659. Jej sklepienie dekorują freski wykonane pod koniec XVII wieku przez Karola Dankwarta. Ściany boczne zdobią dużych rozmiarów XVII-wieczne obrazy, ukazujące życie pustelników. Szafy zakrystyjne pochodzą z połowy XVII wieku. W głębi zakrystii umieszczono ołtarz z figurą św. Wacława, króla czeskiego, i z obrazem Chrystusa ukrzyżowanego. Na szczególną uwagę zasługują lawaterz i kropielnica z marmuru dębnickiego (1740r.), znajdujące się przy wejściu do zakrystii.

Skarbiec:
W latach 1649 - 1653 wzniesiono nad zakrystią pomieszczenie pełniące funkcję skarbca. Jego obecny wystrój pochodzi z początku XX wieku i jest dziełem architekta Szyszki-Bohusza. W skarbcu zgromadzone są dary, zwane wotami, o różnym charakterze i wymowie. Obok eksponatów o wielkiej wartości artystycznej - monstrancje, kielichy, biżuteria - znajdują się inne, o walorach pamiątkowych i uczuciowych, na przykład dary więźniów obozów koncentracyjnych drugiej wojny światowej.

Arsenał:
XVII-wieczny budynek stojący w zachodniej stronie jasnogórskiej twierdzy, służył do przechowywania amunicji i broni. Po poddaniu twierdzy w 1813 roku zbrojownia jasnogórska została ograbiona przez Rosjan. W 1969 roku w budynku dawnego arsenału utworzono muzeum militarne. Tematycznie dzieli się ono na trzy działy: zabytkowy oręż, historia fortecy jasnogórskiej oraz wota militarne. Wśród zbiorów jest wiele cennych pamiątek historycznych, m.in.: kule armatnie zebrane po "potopie" szwedzkim w 1655 roku, dary Jana III Sobieskiego po zwycięstwie nad Turkami pod Wiedniem w 1683 roku, szable i buławy hetmanów polskich, wota zesłańców polskich na Sybir po upadku powstania styczniowego 1863 roku bogata kolekcja odznaczeń i medali od XVII do XX wieku.

Biblioteka:
Klasztor jasnogórski posiada bogatą bibliotekę, zawierającą około 8 tysięcy starodruków oraz średniowieczne rękopisy iluminowane, wśród których znajdują się unikalne egzemplarze z królewskich zbiorów Jagiellonów. Przed pożarem w roku 1690 księgozbiór klasztoru przechowywano w jednym z pomieszczeń wieży. W latach 1736-1739 w zachodnim skrzydle nowego konwentu wzniesiono dużą dwukondygnacyjną salę, wyposażoną we wspaniałe szafy biblioteczne i boazerie. Księgi umieszczone są w drewnianych futerałach oprawionych w skórę ze złoconymi wytłoczeniami. Od roku 1920 biblioteka jasnogórska stałą się miejscem obrad Episkopatu Polski.

Droga Krzyżowa:
W parku klasztornym, który otacza z trzech stron mury Sanktuarium (dawne fosy fortecy), zbudowano w latach 1900-1913 drogę krzyżową, wykonaną według projektu Stefana Szyllera. Odlane w brązie figury 14 stacji są dziełem rzeźbiarza Piusa Welońskiego. Stało się już tradycją jasnogórskich pielgrzymek, że każda niemalże grupa odprawia tu nabożeństwo drogi krzyżowej. Często widać pielgrzymów, którzy przechodzą od jednej stacji do drugiej na kolanach.
© 2009-2014 Wypoczynet.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projektowanie stron internetowych netsites.pl
Opublikowane na stronach Wypoczynet.pl informacje oraz ceny nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.