Polecamy książkę

zmierzch tudorow

Sephora Trend Report

sephora

Kalendarium

February 2019
Mo Tu We Th Fr Sa Su
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 1 2 3

Bielsko-Biała: na skrzyżowaniu trzech kultur

cmentarz-zydowski-B-BBielsko-Biała to jedno z nielicznych polskich miast, w którym krzyżowały się i przenikały trzy kultury: ewangelicka, katolicka i żydowska. To właśnie tutaj znajduje się jedyny w Polsce pomnik Marcina Lutra, ocalały cmentarz żydowski, a także najstarszy bielski kościół katolicki św. Stanisława.

Przez stulecia niezmiennymi cechami Bielska-Białej, mimo zawiłej i burzliwej historii, pozostawała wielonarodowość oraz wielokulturowość. To właśnie one miały wpływ na obecny kształt miasta.  

  - By lepiej zrozumieć niepowtarzalne dziedzictwo kulturowe, które dzisiaj możemy podziwiać w Bielsku-Białej, należy uzmysłowić sobie, że jest ono dziełem wielu ludzi, kultur, narodów, czy religii - wyjaśnia Anna Zgierska, szefowa Wydziału Promocji Miasta w Bielsku–Białej - Miasto najlepiej charakteryzuje pisarz, etnograf, historyk kultury - Antoni Kroh: "Każdy naród dawał, każdy brał - księgowych przy tym nie zatrudniano".

Bielsko-Biała to obecnie  jedyne polskie miasto, w którym istnieją trzy parafie wyznania ewangelicko - augsburskiego skupiające 3000 wiernych. Wchodzą one w skład Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko - Augsburskiego w Polsce. Ewangelicy od początku odegrali decydującą rolę w dziejach obu miast: Bielska i Białej. Nie tylko przeważali w nich ilościowo, ale również dominowali pod względem gospodarczym, politycznym i kulturalnym. W połowie XIX wieku tzw. Bielski Syjon1 stał się jednym z głównych centrów teologiczno - oświatowych protestantyzmu ówczesnej Austrii. Do dzisiaj zachowały się zabytki, związane z historią tutejszego luteranizmu: kościoły, ewangelickie szkoły i internaty, sierocińce, a także cmentarze.  

pomnik_Marcina_Lutra-B-BPodczas weekendowej wycieczki śladami kultury ewangelickiej warto zwrócić uwagę na jedyny w Polsce pomnik Marcina Lutra. Jest to dzieło wiedeńskiego rzeźbiarza Franciszka Vogla. Godne uwagi jest również Ewangelickie Seminarium Nauczycielskie utrzymane w klasycystycznym stylu. Była to pierwsza ewangelicka uczelnia tego typu w Austrii. Wśród licznych kościołów ewangelickich warto odwiedzić Kościół Ewangelicko - Augsburski Marcina Lutra, w którym znajduje się chrzcielnica z 1817 roku oraz piękne organy z opawskiej firmy Karola Kutlera, a także Kościół  Ewangelicko - Augsburski  św. Jana Chrzciciela. Obok kościoła znajduje się niewielki park, zabytkowy dom parafialny i cmentarz z nagrobkami z przełomu XIX i XX wieku. W słoneczny, jesienny dzień miłośnicy architektury powinni wybrać się na spacer po tzw. nowym cmentarzu ewangelickim, utrzymanym w secesyjnym stylu. Jest to jeden z najpiękniejszych cmentarzy miasta, z dużą ilością zieleni. Ten kompleks cmentarny zaprojektował wiedeński architekt Hans Mayer.  

Katolicyzm był  drugim dominującym wyznaniem, które miało wpływ na dziedzictwo kulturowe Bielska i Białej oraz rozwój tych miast. Najstarszym obiektem sakralnym, a zarazem jednym z nielicznych obiektów tego typu na Śląsku Cieszyńskim, jest gotycki Kościół św. Stanisława z XIV wieku. Niezwykłe wnętrze składa się m.in. z późnogotyckiego tryptyku ołtarzowego oraz pięciobocznego prezbiterium ze sklepieniami krzyżowo - żebrowymi i gotyckimi polichromiami przedstawiającymi sceny pasyjne. Podczas spaceru po mieście szlakiem katolicyzmu warto wejść do barokowego kościoła Opatrzności Bożej. W środku znajdują się godne uwagi: ambona w kształcie łodzi, ołtarz późnobarokowy, stacje drogi krzyżowej Petra Bohuna oraz zegar wieżowy z 1888 roku. Jednym z największych kościołów w Bielsku-Białej, który góruje nad miastem jest Katedra św. Mikołaja. Był on wielokrotnie niszczony przez pożary, a następnie rozbudowywany, obecnie składa się z dwóch części: gotycko – barokowej oraz neoromańskiej z wysoką na 61 m wieżą. Portal świątyni zdobi figura Chrystusa otoczona medalionami z wizerunkiem dwunastu apostołów, nad którym umieszczono posągi św. Mikołaja, Jadwigi Śląskiej i św. Jana Nepomucena. Rzeźby te wykonał Othmar Schimkowitz – współpracownik Otto Wagnera. Na zakończenie wycieczki po zabytkach katolickich, warto zatrzymać się na chwilę zadumy wśród neorenesansowych krużganków grobowcowych na cmentarzu katolickim w Białej. Znajdują się tutaj groby znanych postaci związanych z miastem: reżysera - Władysława Nehrebeckiego, przemysłowców - Edmunda Schmeji i Franciszka Strzygowskiego, dziadka Jana Pawła II - Macieja Wojtyły.

W dzisiejszym Bielsku-Białej, na każdym kroku da się także odczuć wpływy jednego z najwybitniejszych architektów miasta, pochodzenia żydowskiego - Karola Korna (1852-1906), który stworzył szereg budowli, m.in. cały ciąg budowli przy ul. 3 Maja, hotel „Prezydent”, Pocztę Główną, Willę Sixta. Niestety ze względu na burzliwą i krwawą historię Żydów w okresie II Wojny Światowej, w mieście zachowało się lub zostało odbudowanych tylko kilka zabytków kultury żydowskiej. Wędrówkę jej śladami warto rozpocząć od zwiedzenia budynku dawnej Żydowskiej Gminy Wyznaniowej (obecnie Sąd Rejonowy), zbudowanego w 1904 roku właśnie przez Karola Korna. Mieściły się tutaj: biura, mieszkanie dla rabina oraz siedziby niektórych żydowskich firm. Wśród zachowanych budynków imponujące wrażenie robi dawna szkoła żydowska (obecnie gimnazjum katolickie), która znajduje się przy ulicy Słowackiego 25. Jednak najpiękniejszym i dobrze zachowanym zabytkiem kultury żydowskiej jest cmentarz. Na jego terenie znajduje się ponad 1200 nagrobków, obelisków i macew oraz dom przedpogrzebowy z ciekawymi polichromiami projektu Karola Korna z 1885 roku. W jednej części cmentarza umieszczono również płyty nagrobne ze zlikwidowanego cmentarza w Białej.  

- Obecnie miłośnicy turystyki kulturowej oprócz wielu cennych zabytków, znajdą w Bielsku–Białej także liczne wydarzenia artystyczne, festiwale muzyczne czy kulturowe - dodaje Anna Zgierska - To właśnie wielu religiom i kulturom nasze miasto zawdzięcza różnorodność duchową i materialną. Dlatego chcemy podkreślać i kultywować tę niezwykłą tradycję, która wyróżnia Bielsko-Białą na tle innych miast.

Więcej informacji o zabytkach Bielska-Białej oraz o wydarzeniach artystycznych w mieście na stronach www.bielsko-biala.pl oraz www.visitbb.pl.

*** Dzisiejsze miasto Bielsko-Biała  powstało 1 stycznia 1951 roku w wyniku połączenia dwóch miast, leżących na dwóch różnych ziemiach polskich: śląskiego Bielska, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1312 r. oraz małopolskiej Białej, założonej w końcu XVI w. Oba miasta dzieliła tylko rzeka Biała. Te dwa organizmy o odrębnej historii już od XIX wieku stanowiły faktycznie jeden ośrodek miejski. W latach 1975 - 1999 Bielsko-Biała było stolicą województwa bielskiego, a w 1999 roku utworzono powiat bielski w granicach województwa śląskiego. W czasie II Wojny Światowej zarówno Bielsko, jak i Białą szczęśliwie ominęły zniszczenia. Za sprawą niezliczonych zachowanych zabytków w stylu secesyjnym i neorenesansowym, Bielsko-Biała jest obecnie bardzo często określane jako "Mały Wiedeń".
© 2009-2014 Wypoczynet.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone. Projektowanie stron internetowych netsites.pl
Opublikowane na stronach Wypoczynet.pl informacje oraz ceny nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.